Büyük enerji ve mühendislik projeleri doğası gereği çok uluslu ve çok dillidir. Yüklenici bir ülkeden, finansman kuruluşu başka bir ülkeden, ekipman üçüncü bir ülkeden gelirken, proje sahası dördüncü bir ülkede olabilir. Projenin ortak dili çoğu zaman İngilizcedir; ancak yerel otoriteler, çalışanlar ve paydaşlar kendi dillerinde belge bekler. Üstelik bu projeler yıllara yayılır ve yüzlerce belge üretir. Aşağıda enerji ve mühendislik projelerinde hangi belgelerin çevrildiğini, hangi çerçevelere tabi olduğunu ve çeviride nelere dikkat edilmesi gerektiğini bulacaksınız.
Enerji ve mühendislik çevirisi, bir projenin ihale aşamasından işletmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar: ihale dosyaları ve teknik şartnameler, sözleşmeler, fizibilite ve proje raporları, çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) raporları, iş sağlığı ve güvenliği belgeleri, ekipman teknik föyleri, test ve devreye alma raporları, işletme ve bakım kılavuzları, ilerleme raporları ve proje yazışmaları.
Bir teknik şartnamedeki tek bir ifade, teklif fiyatını ya da işin kapsamını değiştirebilir. İngilizce şartnamelerde “shall” zorunluluğu, “should” ise tavsiyeyi ifade eder; bu farkın çeviride yumuşatılması ya da kaybolması, yüklenicinin yükümlülüklerini değiştirir ve ileride uyuşmazlığa kapı aralar.
Uluslararası enerji ve altyapı projelerinde sözleşmeler çoğunlukla FIDIC (Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu) sözleşme koşullarına dayanır. Bu sözleşmelerde teknik ve hukuki dil iç içedir; çeviri, her iki alandaki terminolojiye aynı anda hâkimiyet gerektirir. Sözleşmelerin hukuki boyutu için Hukuk Çevirisi sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Türkiye’de enerji projelerinin önemli bir kısmı, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği kapsamındaki sürece tabidir. Uluslararası finans kuruluşlarının çevresel ve sosyal standartları da proje bilgilerinin etkilenen toplulukların anlayacağı dilde paylaşılmasını öngörür. Bu nedenle ÇED raporları ve paydaş katılımı belgeleri, çoğu zaman birden fazla dilde hazırlanır.
İş sağlığı ve güvenliği tarafında ise Türkiye’de çerçeveyi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çizer. Farklı ülkelerden çalışanların bulunduğu sahalarda risk değerlendirmeleri, acil durum planları ve çalışma talimatlarının herkesin anlayacağı dilde olması hayati önemdedir; bu belgelerdeki bir belirsizlik doğrudan can güvenliğini etkileyebilir. Çalışma izinleri, kilitleme-etiketleme prosedürleri ve yüksekte çalışma talimatları gibi belgeler bu nedenle çeviride en yüksek öncelikli içerikler arasında yer alır.
Rüzgâr, güneş, hidroelektrik ve jeotermal santraller ile enerji depolama projeleri, yoğun teknik dokümantasyon üretir. Türbin, invertör ve trafo gibi ana ekipmanların belgeleri çoğunlukla üreticinin dilinde gelir ve sahadaki ekiplerin kullanabilmesi için çevrilmesi gerekir. Bu projelerde bakım kılavuzları ve güvenlik talimatları, santralin onlarca yıl sürecek işletme dönemi boyunca kullanılacağı için özellikle özen ister.
Mühendislik projelerinde belgeler durağan değildir; aynı şartname ya da çizim, proje boyunca defalarca revize edilir. Çeviri belleği sayesinde her revizyonda yalnızca değişen kısım çevrilir, değişmeyen bölümler önceki onaylı çeviriden gelir. Böylece hem süre kısalır hem de revizyonlar arasında tutarsızlık oluşmaz.
Büyük projelerde, sıkı teslim takvimini karşılamak için birden fazla çevirmen aynı anda çalışabilir. Bu durumda projeye özel terim sözlüğü, farklı çevirmenlerin aynı terimi aynı biçimde kullanmasını sağlar; bağımsız editör de tutarlılığı son aşamada denetler.
Bir santral ya da tesis tamamlandığında, yüklenici işletmeciye kapsamlı bir teslim dosyası verir: devreye alma ve test raporları, uygulama projeleri, ekipman garanti belgeleri, yedek parça listeleri ve işletme-bakım kılavuzları. Bu dosya, tesisin sonraki onlarca yılı boyunca işletme ekibinin başvuru kaynağıdır.
İşletme ekibi çoğu zaman yerel personelden oluştuğu için, bu belgelerin hedef dilde eksiksiz ve kullanışlı olması tesisin güvenli ve verimli çalışmasının ön koşuludur. Bakım kılavuzundaki bir periyodun ya da bir tork değerinin yanlış aktarılması, yıllar sonra arıza ya da güvenlik sorunu olarak geri dönebilir.
Enerji ve mühendislik çevirisinde en sık karşılaşılan sorunlar şunlardır: “shall” ve “should” arasındaki yükümlülük farkını kaybetmek; MW ile MWh ya da kVA ile kW gibi birimleri karıştırmak; ondalık ayırıcıyı hedef dile uyarlamamak; EN, IEC ya da ISO gibi standart numaralarını çevirmeye çalışmak; çizimlerin ve tabloların içindeki metinleri atlamak; revizyon takibini kaçırıp eski sürüm üzerinden çeviri yapmak.
Otuz yılı aşkın deneyimiyle Mirora, ISO 9001 belgeli ve ISO 17100 ile uyumlu iş akışıyla teknik çeviri projelerini alan uzmanı çevirmenler, bağımsız editörler ve sektörde yaygın CAT araçlarıyla yürütür.
İhale dosyaları, teknik şartnameler, sözleşmeler, fizibilite ve proje raporları, ÇED raporları, iş sağlığı ve güvenliği belgeleri, ekipman föyleri, test ve devreye alma raporları, işletme ve bakım kılavuzları ile proje yazışmaları başlıcalarıdır.
“Shall” zorunluluğu, “should” tavsiyeyi ifade eder. Bu fark çeviride kaybolursa yüklenicinin yükümlülükleri değişir ve ileride uyuşmazlık doğabilir.
FIDIC, Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu’nun yayımladığı ve uluslararası inşaat, enerji ve altyapı projelerinde yaygın kullanılan standart sözleşme koşullarıdır. Bu sözleşmelerin çevirisi hem teknik hem hukuki terminolojiye hâkimiyet gerektirir.
Türkiye’de ÇED süreci yerel otoritelere yöneliktir; uluslararası finans kuruluşlarının standartları ise proje bilgilerinin etkilenen toplulukların anlayacağı dilde paylaşılmasını öngörür. Bu nedenle raporlar çoğu zaman birden fazla dilde gerekir.
Hayır. Çeviri belleği sayesinde yalnızca değişen kısım çevrilir; değişmeyen bölümler önceki onaylı çeviriden gelir. Bu hem süreyi kısaltır hem de revizyonlar arasında tutarlılık sağlar.
Size dönüş yapabilmemiz için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz.
Türkçe Türkçe 
English
