Genellikle ilaç ve ilaç sektörü ile bağlantılı olarak düşünülse de medikal sözcüğü çok daha geniş bir anlama sahiptir. İnsan ve hayvan sağlığı gibi hassas bir konuyu içermesi ve özel yetkinlikler gerektirmesi sebebiyle medikal çeviri terimi kadar yaşam bilimleri terimi de yaygın olarak kullanılmaktadır.
Medikal çevirinin alt alanları, tıbbi belgeler, bu alandaki klinik araştırma dokümanları ve raporları, medikal araç ve gereçlerin kullanım ve bakım kılavuzları, patent çevirileri, doktor raporları, ilaç ruhsat başvuru dosyaları, hasta bilgilendirme/onam dosyaları, tıp ve eczacılık kuruluşlarının reklam, tanıtım metinleri, eczacılık sektörüne ait yayınlar, diş hekimliği ve hayvan sağlığı ile ilgili tüm benzer dokümanlar, medikal literatür dosyaları, tıbbi makaleler olarak sıralanabilir.
Medikal Çevirinin Özellikleri Nelerdir?
- Medikal çeviri yapan kişinin sadece dile değil, alana da hâkim olması gerekmektedir.
- Çevirmen tıp terimleri ve kavramları üzerinde yetkinlik kazanmış olmalıdır.
- Sağlık gibi hassas bir konu içeriğine sahip olması nedeniyle, bu tür çevirilerde anlam belirsizliğine ya da hataya yer yoktur.
- Medikal metin türlerinin kendine özgü bir üslupları vardır. Hedef dile aktarımda bu üslupların korunması oldukça önemlidir.
- Bu alanda çeviri yapan kişinin, alandaki güncel gelişmeleri takip etmesi ve kendisini sürekli olarak geliştirmesi gerekmektedir.
- Metnin konusu, hedef dile aktarılmadan önce araştırılmalı ve konu hakkında bilgi sahibi olunmalıdır.
- Çeviri sürecinden sonra mutlaka redaksiyon, son okuma, son kontrol süreçleri uygulanmalı ve bunlardan başka diğer kontrol süreçleri de operasyona eklenmelidir. Yerel alan uzmanı kontrolü (ICR), bu kontrol sonrasında dil uzmanları tarafından metinde yapılan değişiklik ve düzeltmelerin yorumlanması ve yeniden belleklerin ve terim listelerinin gözden geçirilmesi (ICRI) gibi kontrol süreçlerinin eklenmesi önerilir.
- Tüm bu süreçlerin yanı sıra diğer alanlarda da yapılan çevirilerden sonra uygulanması son derece yararlı olan QA, LQA, LSO vb. kontrol noktalarının belirlenmesi ve uygulanması yararlı olur.
Medikal Çeviri Türleri
- Medikal Belgeler: Sağlık alanı ile ilgili hemen her raporu kapsar. Prospektüsler, tıbbi makaleler, analizler, klinik araştırmalar ve epikriz raporları doktor raporları, ilaç ruhsat başvuru dosyaları, hasta bilgilendirme/onam formları, medikal literatür dosyaları, tıbbi makaleler bu tür belgelere örnek olarak verilebilir.
- Medikal Ekipmanlar: Hastanelerde ve sağlık kuruluşlarında kullanılan cihazların, ekipmanların kullanım kılavuzlarının çevirisi bu tür belgelere örnektir. Bu tür belgeler çevrilirken, ürünün terminolojisine hakim olmak gerekmektedir.
- Medikal Ürünler: Hastalar kimi zaman, geçici ya da kalıcı bir süre boyunca medikal ürünler kullanmak durumunda kalabilir. Bu sebeple, medikal ürünlerin kullanım kılavuzlarının hedef dile yalın ve sade bir dille çevrilmesi çok önemlidir. Hemen herkesin anlayabileceği şekilde çevrilmesi, hastaların hayatlarını kolaylaştırmaktadır.
- Psikoloji ve Psikiyatri Metinleri: Psikoloji alanındaki metinler de medikal çeviri uzmanı tarafından tercüme edilmelidir.
- Eczacılık: Bu alandaki tüm raporlar, ilaç bilgileri, patentleri, ruhsatları ve ruhsat onayları alanında uzman çevirmenler tarafından hedef dile aktarılmalıdır.
Ağustos 1997 yılında kurulduğu andan beri, müşterilerinin çeviri, yerelleştirme ve dil danışmanlığı gereksinimlerine yönelik profesyonel çözümler sunan Mirora’nın, medikal çeviri hizmetinden faydalanmak veya medikal çeviri fiyatları hakkında bilgi sahibi olmak isterseniz bizimle kolayca iletişime geçebilirsiniz.
Kalite güvencesi ve süreç
Regülasyona tabi bir alanda çevirinin doğru olması yetmez; her belgenin tanımlı bir kalite sürecinden geçmesi gerekir. Mirora’da bu süreç üç adımda işler. Çeviri, çeviri belleğiyle terminoloji tutarlılığını koruyan CAT (bilgisayar destekli çeviri) araçları üzerinde, alanında uzman bir çevirmen tarafından yapılır. Ardından metin, çeviriyi yapan kişiden bağımsız bir editörün redaksiyonundan geçer. Çeviri, çevirmenin anadili yönünde değilse son adımda anadili hedef dil olan başka bir editör metni son kez okur (proofreading). Otuz yılı aşkın süredir ağırlıklı olarak medikal çeviri yapan Mirora ISO 9001 belgelidir; bu iş akışı, çeviriye özgü ISO 17100 standardıyla da uyumludur.
Gizlilik ve veri güvenliği
Sağlık verileri, KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri sayılır. Bu nedenle medikal çeviride KVKK (Türkiye) ve GDPR (AB) uyumu, gizlilik sözleşmeleri ve güvenli dosya aktarımı esastır; belgeler yalnızca yetkili dil uzmanlarıyla paylaşılır.
İlgili uzmanlık alanları
Medikal çeviri geniş bir alan; her alt alanın kendi kuralları var. Ayrıntılar için: Klinik Araştırma Çevirisi, İlaç Ruhsatlandırma ve Regülasyon Çevirisi, Tıbbi Cihaz Çevirisi, Farmakovijilans Çevirisi, Hayvan Sağlığı ve Veteriner Çeviri, Dilsel Doğrulama Hizmetleri.
Regülasyon ve standartlar
Medikal ve klinik içerik; FDA (ABD), EMA (Avrupa) ve Titck (Türkiye) gibi otoritelerin kurallarına, ICH İyi Klinik Uygulamaları (GCP) gibi çerçevelere tabidir. Hastaya yönelik belgelerde çoğu zaman klinik uzman incelemesi, gerektiğinde de back-translation beklenir; çeviri sürümlerinin ve çevirmen niteliklerinin kaydı da tutulur. ISO 9001 ile çeviriye özgü ISO 17100 gibi standartlar, bir sağlayıcının işini tanımlı bir süreçle yürüttüğünün göstergesi sayılır.
Kalite belgelerimiz ve üyeliklerimiz
Mirora’nın kalite yönetim sistemi ISO 9001 belgesine sahiptir; şirket aynı zamanda sektörün Avrupa çatı kuruluşu European Language Industry Association’ın (ELIA) üyesidir. Çeviri süreçleri, çeviriye özgü ISO 17100 standardıyla uyumlu işler. Bu standartlar, kalitenin tesadüfe değil tanımlı bir sürece dayandığının göstergesidir.
Türkçe 
English 